Lí thuyết âm nhạc
Gam thứ, giọng thứ, giọng La thứ
Gam thứ là hệ thống gồm 7 bậc âm được sắp xếp liền bậc từ thấp lên cao, từ cao xuống thấp, bắt đầu từ âm bậc I (âm chủ – âm ổn định nhất). Gam thứ có cấu tạo cung và nửa cung như sau:
Giọng thứ hình thành khi các bậc âm của gam thứ được sử dụng đề xây dựng một tác phẩm âm nhạc (bài hát, bản nhạc). Tên gọi của giọng bao gồm tên âm chủ kèm theo là từ thứ (moll hoặc Minor). Những bài hát, bản nhạc có tính chất trữ tình, mềm mại thường được viết ở giọng thứ.
Giọng La thử là giọng thứ có âm chủ là nốt La. Giọng La thứ có kí hiệu: a – moll (hoặc A Minor). Thành phần âm của giọng La thứ bao gồm:
Như vậy, giọng La thứ gồm tất cả các bậc âm cơ bản. Vì thế, một bài hát hoặc bản nhạc viết ở giọng La thứ thì hoá biểu (hệ thống dấu hoá sau khoá nhạc) không có dấu thăng hoặc dầu giáng và thường kết thúc bằng âm chủ là nốt La.
Ví dụ:
Quê hương
Nhạc: Dân ca Ukraina
Lời Việt sưu tầm
Vừa phải – Tha thiết
Đồng quê bát ngát mênh mông quê hương nhà. Dòng sông uốn
quanh nước trôi êm đêm. Bạch dương tươi tốt lá xanh cành
vươn bên bò. Là nơi cố hương thân yêu muôn đôi.
Xác định giọng Bài đọc nhạc số 4 – Trở về Surriento.
Đọc nhạc
Bài đọc nhạc số 4
Trở về Surriento
(Trích)
Nhac: Ernesto de Curtis
Lời Việt: Trung Kiên
Andantino
Biển hiền hoà lớp sóng đẹp bao la. Lòng ta như rộn vang ngàn câu ca.
Ôi đất nước xinh tươi những mộng đời. Xao xuyến trong tâm hồn bao người...
1.
Đọc gam La thứ và trục của gam
Hình/bảng: Musical notation for A minor scale.
2.
Luyện tập tiết tấu và gõ theo phách
Hình/bảng: Âm hình 1: Musical rhythm pattern (2/4 time signature). Âm hình 2: Musical rhythm pattern (2/4 time signature).
3.
Đọc Bài đọc nhạc số 4
Đọc nhạc kết hợp với các hoạt động
1. Đọc nhạc, ghép lời kết hợp gõ đệm theo phách
2. Đọc nhạc kết hợp đánh nhịp
Vận dụng - sáng tạo
1.
Hát bài Hát lên cho ngày mai với nhịp độ nhanh dần
Hát lên cho ngày mai
(Trich)
Nhạc: Boris Fomin (Nga)
Đặt lời Việt: Hoàng Long
Hoạt bát - Trong sáng
...Hãy hát lên muôn câu ca, sức sống mang trong tim ta, vì một ngày
(Hãy hát lên) muôn câu ca, thế giới yêu thương quanh ta, đẹp như mùa
mai dâng hiến thanh xuân cho đời. Hoà bình xua
xuân trong nắng vui tươi chan hoà. Hoà bình xua
hết thương đau, người người cùng nắm tay nhau vì một cuộc
hết thương đau, người người cùng nắm tay nhau VÌ một cuộc
sống yên vui cho muôn ngàn sau. Hãy hát lên...
sông yên vui cho muôn ngàn... ...sau.
2.
Nghe một số bài hát hoặc bản nhạc, cảm nhận về sự khác nhau của giọng trưởng và giọng thứ
3.
Chia sẻ với các bạn bài hát nước ngoài em đã sưu tầm được
“Ngôn ngữ của âm nhạc là ngôn ngữ chung của tất cả mọi thế hệ và mọi dân tộc; ai cũng hiểu được nó bởi nó được hiểu bằng trái tim." Gioachino Rossini
Chủ đề 7
Giai điệu quê hương
Bài 13. Hát: Bài hát Soi bóng bên hồ
- Thường thức âm nhạc: Đàn nguyệt và đàn tính
Bài 14. Lí thuyết âm nhạc: Đào phách
- Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 5
Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 48–51).