Hát

Soi bóng bên hồ
Nhạc: Dân ca Giáy
Sưu tầm, ghi âm, phỏng dịch: Nguyễn Tài Tuệ
Hơi nhanh Tươi sáng – Tình cảm
Hạt mura lắng giữa rừng xanh xanh Mặt nước
lung linh trong hồ, in hình chim. Chim liu
lo hót cùng nước hồ trong xanh. Rộn tiếng
chim về cạnh sàn, rồi bay về người thân phương xa.
Bay về chim lấy cho ta lá thư mong chờ. (Nhạc...

Soi bóng bên hồ là bài dân ca của đồng bào Giáy. Bài hát có giai điệu vui tươi, trong sáng với hình ảnh thiên nhiên và cuộc sống tươi đẹp ở miền núi phía Bắc nước ta.

Nghe bài dân ca Việt Nam và vận động theo nhạc

Học hát từng câu kết hợp vỗ tay theo phách

Hát kết hợp gõ đệm theo tiết tấu dưới đây

Hình/bảng: Musical notation for 'Soi bóng bên hồ' with lyrics, showing rhythm patterns.

Sưu tầm những hình ảnh về sinh hoạt văn hoá của đồng bào Giáy để chia sẻ với bạn ở phần Vận dụng – Sáng tạo.

Thường thức âm nhạc

Đàn nguyệt và đàn tính

1.

Tìm hiểu đàn nguyệt

Đàn nguyệt (Nam Bộ gọi là đàn kìm) du nhập vào Việt Nam khoảng thế kỉ XI và sử dụng trong nhiều hình thức sinh hoạt âm nhạc truyền thống của người Việt.

Mặt đàn hình tròn như Mặt Trăng nên có tên gọi là đàn nguyệt. Đàn có hai dây bằng tơ se hoặc nilon. Khi biểu diễn, người chơi đàn trong tư thế ngồi hoặc đứng. Tay trái bấm phím đàn, tay phải dùng móng gầy lên dây đàn. Âm thanh đàn nguyệt khoẻ khoắn, hơi mờ đục, âm cao tươi sáng, kết hợp với các kĩ thuật chơi như gảy, vê, nhấn, rung.... Ngày nay, đàn nguyệt vẫn là nhạc cụ được dùng phổ biến, đặc biệt không thể thiếu trong hát chầu văn – một sinh hoạt âm nhạc dân gian đặc sắc của người Việt ở Bắc Bộ và trong nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ.

Image of a đàn nguyệt. Text 'Đàn nguyệt' and 'Biểu diễn đờn ca tài tử' with an image of people performing.
2.

Tìm hiều đàn tính

Đàn tỉnh (tính tầu) xuất hiện ở Việt Nam từ lâu đời, phổ biến trong sinh hoạt văn hoá dân gian của một số đồng bào miền núi như Tày, Nùng, Thái,...

Bầu đàn được làm bằng nửa quả bầu khô cắt ngang, có khoét lỗ nhỏ hình hoa thị để thoát âm. Mặt đàn được làm bằng miếng gỗ mỏng, cần đàn trơn không có phím. Đàn có loại 2 dây hoặc 3 dây.

Theo cách chơi đàn truyền thống, người chơi gảy bằng ngón trỏ của tay phải. Âm thanh của đàn tính êm dịu, thanh thoát, thường dùng để đệm trong hát then.

Image of a đàn tính. Text 'Đàn tỉnh' and 'Biểu diễn đàn tỉnh' with an image of people performing.

So sánh âm sắc của đàn nguyệt và đàn tỉnh.

Vẽ bức tranh về đàn nguyệt, đàn tính hoặc làm mô hình đàn bằng vật liệu trong đời sống để chia sẻ với bạn ở phần Vận dụng – Sáng tạo.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 52–55).