Bài 7. Âm nhạc nước ngoài – Âm nhạc 5 Kết nối tri thức

Khởi động

Nghe, cảm nhận giai điệu và chọn hình minh hoạ phù hợp với nhịp 2/4 và 3/4

J.S.Bach

Musical notation for 'Mơ-nuy-ết' by J.S.Bach, marked 'Vừa phải' (Moderato) in 3/4 time signature. The melody is written on two staves, with a treble clef on the top staff and a bass clef on the bottom staff.

R. Schumann

Kiến thức mới – luyện tập

Lí thuyết âm nhạc

Ôn tập

1

Nêu từ còn thiếu ở các dấu chấm

Two diagrams comparing 2/4 and 3/4 time signatures. Each diagram shows a circle divided into segments representing beats, with numbers 1, 2, 3, 4. Text boxes describe properties like 'Nhịp 2/4 có ... phách trong ... ô nhịp', 'Giá trị trường độ một phách bằng ... nốt đen', 'Phách thứ nhất là phách ...; phách thứ hai ...', 'Tính chất ... trong sáng' for 2/4. Similar descriptions are given for 3/4: 'Nhịp 3/4 có ... trong mỗi ô nhịp', 'Phách thứ nhất là phách ...; phách thứ hai và phách thứ ba là ...', 'Giá trị trường độ mỗi phách bằng ... nốt đen', 'Tính chất ... uyển chuyển'.

2

Chỉ ra sự giống nhau và khác nhau của nhịp 2/4 và nhịp 3/4

Đọc nhạc

Đọc gam Đô trưởng

Musical notation for the C major scale (gam Đô trưởng) in treble clef, consisting of whole notes.

Đọc tiết tấu kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo phách

M. Ka-rơ-xép

Luyện tập

Đọc kết hợp vỗ tay theo phách.

Đọc theo nhóm kết hợp vỗ tay theo nhịp.

Đọc nối tiếp theo nhóm kết hợp gõ đệm theo nhịp hoặc phách.

Musical notation showing two melodic phrases, each labeled for different groups ('Nhóm 1', 'Nhóm 2'). The first phrase is labeled 'Nhóm 1' and 'Nhóm 2', and the second phrase is labeled 'Nhóm 2' and 'Nhóm 1'. The notation is in 2/4 time signature and consists of quarter notes and eighth notes.

Chỉ ra sự khác nhau về tiết tấu của khuông nhạc thứ nhất và khuông nhạc thứ hai.

Khi gõ đệm cho bài đọc nhạc số 4, em cần gõ mạnh và nhẹ ở phách nào trong mỗi ô nhịp?

Đọc theo nhóm kết hợp sáng tạo động tác vận động cơ thể.

Hát

Nhạc: Ma-lai-xi-a Lời Việt: Vũ Trọng Tường

Nhanh, tha thiết

Musical notation for the song 'Đất nước tươi đẹp sao' in 2/4 time signature, marked 'Nhanh, tha thiết' (Fast, heartfelt). The melody is written in treble clef, with lyrics provided below the staff. The notes include quarter notes, eighth notes, and half notes. An illustration of a sailboat on the sea is at the bottom of the page.

Đẹp sao đất nước như bài thơ. Biển Ngày mai như cánh chim hải âu. Vượt

xanh thấp thoáng bao cảnh buồm. Dừa khơi bay khắp muôn phương trời. Càng

xanh ôm ấp bao nếp nhà. Êm ấm tiếng ru yêu tha thiết quê hương này. Cùng tiếng hát ru

hơi trên cảnh nôi tuổi thơ. Ngày hời ngày ấu thơ êm đềm.

Tập hát

Tập hát từng câu.

Hát kết hợp vỗ tay theo phách.

Luyện tập

Hát theo nhóm kết hợp vỗ tay hoặc gõ đệm theo hình tiết tấu.

Musical notation showing a rhythmic pattern in 2/4 time signature, consisting of quarter notes and eighth notes. Lyrics 'Đẹp sao đất nước như bài thơ. Biển xanh thấp thoáng bao cánh buồm...' are provided below the staff.

Hát nối tiếp và hoà giọng.

Lời ca trong bài hát gợi cho em nghĩ tới vùng quê nào ở Việt Nam mà em biết?

Hát kết hợp sáng tạo động tác vận động cơ thể.

Quan sát bài Đất nước tươi đẹp sao và chỉ ra hình nốt nhạc nào bằng 1 hình nốt đen + 1 hình nốt móc đơn?

Thưởng thức âm nhạc

Giới thiệu một số nhạc cụ gõ nước ngoài

1

Tìm hiểu về nhạc cụ gõ

Nhạc cụ gõ có vai trò giữ nhịp và làm cho các tác phẩm âm nhạc thêm sinh động.

A diagram illustrating a drum kit with various components labeled: Dùi trống (Drumsticks), Tum (Tom), Xanh-ban (Cymbal), Xanh-ban kép (Hi-hat), Trống két (Snare drum), Trống bát (Bass drum).

Trống bát, tum, trống két có hình dáng giống nhau nhưng kích cỡ khác nhau. Mặt trống trước kia được làm bằng da động vật, ngày nay được làm bằng nhựa po-li-ét-te. Tang trống làm bằng gỗ hoặc kim loại. Phía dưới bề mặt của trống két có mắc dây để điều chỉnh âm thanh.

Xanh-ban và xanh-ban kép được làm bằng kim loại, có kích thước và độ dày, mỏng khác nhau.

Xanh-ban: Ride cymbal Trống két: Snare Tum: Tom Trống bát: Bass Xanh-ban kép: Hi-hat

Để tạo ra âm thanh, người ta sử dụng dùi làm bằng gỗ tác động lên bề mặt của trống và xanh-ban; dùng chân gỗ vào pe-dan để tác động vào bề mặt trống bát hoặc để đóng, mở xanh-ban kép. Âm thanh của trống và xanh-ban phụ thuộc vào kích cỡ, chất liệu và vị trí tác động lên bề mặt.

Các nhạc cụ gõ trên khi kết hợp với nhau được gọi là bộ trống. Bộ trống có thể thêm, bớt trống hoặc xanh-ban, điều chỉnh được âm thanh phù hợp để hấp dẫn người nghe.

Khi độc tấu, đệm cho hát hoặc hoà tấu cùng nhạc cụ khác, âm thanh của bộ trống nghe sôi động, giòn giã.... tạo cảm giác lôi cuốn bởi những sắc thái trầm bổng, mạnh nhẹ khác nhau.

2

Nghe âm thanh của dàn trống qua trích đoạn hoà tấu bản Vũ khúc Hung-ga-ri (Hungari)

An illustration of a boy playing a drum kit. The drum kit includes a bass drum, snare drum, tom-toms, and cymbals.

Mô tả cách nhạc công chơi trống mà em quan sát được.

Tại sao âm sắc của các trống và xanh-ban lại khác nhau?

Nghe nhạc

Hãy hoà mình cùng giai điệu vui tươi, tiết tấu sôi nổi đầy lôi cuốn và hấp dẫn của bản nhạc

(E-XƠ-PA-NHA CA-NI) Sáng tác: P. M. Ma-ro

An illustration of a man and a woman performing a Spanish dance. The woman is wearing a red flamenco-style dress.

Nêu cảm nhận của em sau khi nghe nhạc.

Gõ đệm theo nhịp điệu bản Vũ điệu Tây Ban Nha.

Vận dụng – sáng tạo

1

Thảo luận nhóm: Chọn bài hát nước ngoài yêu thích, giới thiệu và biểu diễn bài hát đó với hình thức tự chọn

2

Ghép lời ca cho bài đọc nhạc

Nhạc: M. Ka-rơ-xép Lời: Nhóm tác giả

Musical notation for 'Bài số 4' in 2/4 time signature, marked 'Vừa phải – Nhịp nhàng'. Lyrics are provided: 'Vui hát lên bạn. Tay nắm tay nào, chung niềm vui hân hoan tiếng cười. Những phút giây này, sẽ mãi đi cùng với tuổi thơ chúng mình.'.

3

Nghe và vận động theo nhịp điệu bản nhạc Vũ điệu Tây Ban Nha

Nghe nhac

Vũ điệu Tây Ban Nha

(E-XO-PA-NHA CA-NI)

Sáng tác: P. M. Ma-ro

Bài số 4

Vừa phải - Nhịp nhàng

Nhạc: M. Ka-rơ-xép

Lời: Nhóm tác giả

Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 55–64).