Bài 14. Khám phá môi trường lập trình trực quan

Sau bài này em sẽ:

Sau khi thực hiện trò chơi "Điều khiển rô-bốt" trên máy tính ở Bài 13, bạn An rất muốn biết cách tạo ra chương trình. Chắc em cũng có mong muốn tạo ra chương trình đó phải không? Bài học này sẽ giúp em thực hiện điều đó.

Trong phần mềm Scratch, mỗi nhóm lệnh cơ bản và các lệnh thuộc nhóm đó có cùng màu sắc. Ví dụ, nhóm lệnh Điều khiển và lệnh đợi 1 giây của nhóm này cùng có màu cam.

Tên của mỗi nhóm lệnh gợi ý công dụng của chúng. Ví dụ: nhóm lệnh Chuyển động gồm các lệnh điều khiển nhân vật di chuyển, nhóm lệnh Hiển thị chứa các lệnh thay đổi hình ảnh nhân vật, sân khấu và các thông báo sẽ xuất hiện trên màn hình,...

Bảng 4 dưới đây minh hoạ một số lệnh của các nhóm lệnh cơ bản được sử dụng trong chương trình "Điều khiển rô-bốt".

Nhóm lệnh | Lệnh | Ý nghĩa
Sự kiện | [green flag icon] | Khi nháy chuột vào nút lệnh [green flag icon] thì chạy chương trình.
Chuyển động | [move 10 steps block] | Nhân vật di chuyển 10 bước theo đường thẳng.
Điều khiển | [wait 1 second block] | Nhân vật sẽ đợi 1 giây, sau đó thực hiện lệnh tiếp theo.
[Looks icon] | [clear graphic effects block] | Xoá tất cả các hình vẽ đang có trên sân khấu.
[Pen icon] | [pen down block] | Đặt bút để nhân vật bắt đầu vẽ.
Bút vẽ | [set pen color to block] | Chọn màu cho bút vẽ.
[Pen icon] | [pen up block] | Nhấc bút để nhân vật dừng việc vẽ hình.

Để đưa lệnh vào chương trình cho một nhân vật, em thực hiện các thao tác như sau:

Các lệnh được ghép với nhau tạo thành khối lệnh. Ví dụ, Hình 65 là khối lệnh gồm 3 lệnh. Khi chạy chương trình, các lệnh trong khối lệnh được thực hiện lần lượt theo thứ tự từ trên xuống dưới.

Hướng dẫn:

Bước 1: Mở phần mềm Scratch.

Bước 2: Nháy chuột vào nhóm lệnh Sự kiện, kéo thả lệnh [green flag icon] vào vùng tạo chương trình.

Bước 3: Nháy chuột vào biểu tượng [add extension icon] để xuất hiện danh sách nhóm lệnh mở rộng. Trong danh sách này, em chọn nhóm lệnh "Bút vẽ" như minh hoạ của Hình 67.

Nhóm lệnh | Lệnh | Ý nghĩa
Sự kiện | Khi nháy chuột vào nút lệnh thì chạy chương trình.
Chuyển động | chuyển 10 bước | Nhân vật di chuyển 10 bước theo đường thẳng.
Điều khiển | đợi 1 giây | Nhân vật sẽ đợi 1 giây, sau đó thực hiện lệnh tiếp theo.
| xoá tất cả | Xoá tất cả các hình vẽ đang có trên sân khấu.
| đặt bút | Đặt bút để nhân vật bắt đầu vẽ.
Bút vẽ | chọn màu | Chọn màu cho bút vẽ.
| nhấc bút | Nhấc bút để nhân vật dừng việc vẽ hình.

Bước 2: Nháy chuột vào nhóm lệnh Sự kiện, kéo thả lệnh vào vùng tạo chương trình.

Bước 3: Nháy chuột vào biểu tượng để xuất hiện danh sách nhóm lệnh mở rộng. Trong danh sách này, em chọn nhóm lệnh "Bút vẽ" như minh hoạ của Hình 67.

Khi đó, nhóm lệnh Bút vẽ sẽ được thêm vào khu vực nhóm lệnh.

Bước 4: Nháy chuột vào nhóm lệnh Bút vẽ, kéo thả lệnh đặt nối tiếp sau lệnh ở bước 2. Tiếp tục kéo thả lần lượt các lệnh đặt nối tiếp vào khối lệnh.

Bước 5: Nháy chuột vào nhóm lệnh Chuyển động, kéo thả lệnh di chuyển 10 bước đặt nối tiếp sau lệnh ở bước 4. Thay đổi số bước di chuyển thành 100 bằng cách sau:

Bước 6: Tương tự bước 5, kéo thả lệnh xoay 15 độ vào chương trình và thay đổi góc quay thành 90 độ.

Bước 7: Nháy chuột vào nhóm lệnh Điều khiển, kéo thả lệnh đợi 1 giây đặt nối tiếp sau lệnh ở bước 6.

Bước 8: Lặp lại các bước 5, 6, 7 để tiếp tục đưa các lệnh vào vùng tạo chương trình.

Bước 9: Nháy chuột vào nhóm lệnh Bút vẽ, kéo thả lệnh nhấc bút đặt nối tiếp sau lệnh cuối cùng ở bước 8.

Bước 1: Nháy chuột vào nút lệnh ở góc trên bên phải để sân khấu mở rộng toàn màn hình. Nháy chuột vào nút lệnh để chạy chương trình.

Bước 2: Nhấn phím ESC để quay lại màn hình Scratch.

Bước 3: Chọn lệnh Lưu về máy tính trong bảng chọn Tập tin. Cửa sổ Save as hiện ra, em hãy chọn thư mục lưu trữ và đặt tên tệp là Robot 2.

Bước 4: Để thoát khỏi chương trình Scratch, em nháy chuột vào nút X ở góc trên bên phải của màn hình Scratch.