Yêu cầu cần đạt

  • Nêu được ví dụ minh hoạ việc sử dụng phần mềm máy tính hoặc video giúp biết thêm những thông tin sinh động về lịch sử, văn hoá.
  • Kể lại được điều quan sát và biết thêm qua sử dụng công cụ đa phương tiện.

Thuật ngữ: đa phương tiện

Sau bài này em sẽ:

Khởi động

An: Minh ơi! Bạn cho tớ mượn cuốn Truyện cổ tích Việt Nam.

Minh: Tớ có thể giới thiệu với bạn cả một kho khổng lồ những video truyện cổ tích.

An: Thế thì tốt biết bao vì video không chỉ có chữ mà còn có tiếng và hình ảnh chuyển động nữa.

Minh: Video hay những quảng cáo, bài trình chiếu.... trên máy tính sử dụng nhiều dạng thông tin như thế được gọi là đa phương tiện.

An: Xem truyện bằng đa phương tiện thật là sinh động. Nhưng xem như thế nào?

Minh: Tớ sẽ chỉ cho bạn cách xem video bằng cách sử dụng những ứng dụng trên máy tính. Xem xong, bạn nhớ kể lại cho tớ những điều mà bạn thấy thú vị nhé.

NHIỆM VỤ 1

Em nhận được một video do thầy cô giáo cung cấp về ngày Tết Nguyên đán. Em hãy xem video để biết ý nghĩa của ngày Tết, đặc trưng của phong tục đón Tết của ba miền Bắc – Trung – Nam và kể lại những điều mà em mới biết qua video đó.

Hướng dẫn: (Những hướng dẫn sau đây sử dụng phần mềm Windows Media Player để minh hoạ).

Bước 1. Trước khi xem video

  • Kiểm tra để đảm bảo trên máy tính đã có video cần xem về chủ đề Tết ba miền.
  • Suy nghĩ về những niềm vui trong ngày Tết Nguyên đán và sẵn sàng tìm thấy những điểm mới lạ với em về phong tục đón Tết như món ăn ngày Tết, mâm ngũ quả, loại hoa ngày Tết, hoạt động và trò chơi trong ngày Tết, lời nói và hành vi trong ngày Tết....

Bước 2: Mở video Tết ba miền

  • Nháy nút phải chuột vào biểu tượng video Tết ba miền trên màn hình nền.
  • Chọn Open with → Windows Media Player.
Hình 51. Màn hình minh họa cách mở video trong Windows Media Player, hiển thị menu ngữ cảnh khi nháy chuột phải vào biểu tượng video 'TET BA MIEN BAC TRUNG - NAM.mp4' và chọn 'Open with' -> 'Windows Media Player'.

Bước 3: Xem video trên Windows Media Player

  • Sử dụng một số nút điều khiển trên phần mềm Windows Media Player để xem video.
Hình 52. Minh họa các nút điều khiển trên Windows Media Player: Tự động chạy lặp lại, Chạy video, Điều chỉnh âm thanh, Bật - tắt âm thanh, Tạm dừng video, Xem đoạn video đã qua, Xem đoạn video sắp đến.
  • Xem video. Lưu ý những chi tiết, những phong tục mới lạ, gây ấn tượng để kể lại cho mọi người nghe.

Bước 4: Kể lại chi tiết ấn tượng về phong tục đón Tết

  • Kể lại những điểm khác nhau về phong tục đón Tết giữa nơi em đang sống và ở những nơi mà em xem được trong video.
  • Nhấn mạnh hơn đến những chi tiết mà em thấy mới mẻ và thú vị qua đoạn video được xem, như món ăn, loại hoa quả, trò chơi, bài hát, thói quen....

NHIỆM VỤ 2

Em nhận được một video do thầy cô giáo cung cấp về truyền thuyết các đời vua Hùng. Em hãy xem video để cảm nhận và kể lại những điều mà em thấy mới mẻ, thú vị trong video đó.

Hướng dẫn:

Bước 1 Trước khi xem video

  • Kiểm tra để đảm bảo trên máy tính đã có video cần xem về một truyền thuyết của thời kì các vua Hùng. Chẳng hạn, video Sự tích quả dưa hấu.
Hình 53. Biểu tượng video 'SỰ TÍCH QUẢ DƯA HẤU.mp4'.

Bước 2: Mở video Sự tích quả dưa hấu

Tương tự như video Tết ba miền, chọn Open with → Windows Media Player.

Bước 3: Xem video Sự tích quả dưa hấu

  • Xem video. Lưu ý nội dung và ý nghĩa của câu chuyện hoặc những chi tiết mới mẻ, gây ấn tượng để kể lại cho mọi người nghe.
  • Em có thể sử dụng các nút điều khiển để xem lại từng đoạn video.

Bước 4: Kể lại Sự tích quả dưa hấu

Kể lại nội dung câu chuyện Sự tích quả dưa hấu hoặc những điều thú vị, mới mẻ mà em thấy trong video được xem như hình ảnh, việc làm của các nhân vật, kết quả của sự chăm chỉ lao động,....

Luyện tập

1

Em hãy nêu tên một video cho em biết về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta. Hãy kể lại nội dung hoặc những điều mới mẻ em biết được qua video đó.

2

Em đã sử dụng ứng dụng nào trên máy tính hoặc trên điện thoại thông minh để theo dõi các video?

Vận dụng

Em hãy kể tên một sản phẩm đa phương tiện, giới thiệu về sự kiện lịch sử hoặc đặc điểm văn hoá của quê hương em.

Bài 12b phần mềm luyện gỗ bàn phím

Sau bài này em sẽ:

  • Làm quen với giao diện của phần mềm luyện gõ và tập gõ được theo yêu cầu thấp nhất. Gõ được chữ hoa, các dấu và các số.
  • Nhận thấy được phần mềm có thể giúp tập gõ đúng cách, có thể chọn được bài tập phù hợp bằng hệ thống bảng chọn và các thông báo.

Khởi động

Khoa: Minh ơi, tớ thấy trên bàn phím có nhiều phím có hai kí tự nhưng tớ chỉ gõ được một kí tự ở dưới thôi, cậu giúp tớ nhé!

Minh: Ô, tớ sẽ hướng dẫn cho cậu. Năm nay, tớ thường xuyên luyện tập với phần mềm gõ bàn phím nên tớ biết sử dụng đấy. Chúng mình cùng luyện tập nhé!

Hình 54. Hình ảnh bàn phím máy tính, với một phím được phóng to hiển thị hai kí tự '&' (trên) và '7' (dưới).

NHIỆM VỤ 1

Luyện gõ chữ hoa với bài học Capitals.

Hướng dẫn:

Bước 1: Mở phần mềm Kiran's Typing Tutor. Chọn nút lệnh Kids Typing trên màn hình chính.

Bước 2. Trong mục Course, chọn bài học Capitals (chữ hoa).

Bước 3: Nhấn giữ phím Shift đồng thời gõ phím chữ tương ứng chữ hoa xuất hiện trên màn hình. Ví dụ: Muốn gỗ chữ K, em cần dùng ngón út của tay trái nhấn giữ phím Shift đồng thời ngón giữa của tay phải gõ phím K.

Hình 55. Màn hình hiển thị danh sách các bài học trong mục Course, với 'Capitals' được chọn.

Bước 4: Nháy vào nút lệnh Close để về màn hình chính.

NHIỆM VỤ 2

Luyện gõ từ với bài học Words.

Hướng dẫn:

Bước 1: Chọn nút lệnh Kids Typing trên màn hình chính.

Bước 2: Trong mục Course, chọn bài học Words.

Hình 56. Giao diện phần mềm Kiran's Typing Tutor hiển thị bài học gõ từ (Words), với bàn phím ảo và khu vực nhập liệu.

Bước 3: Luyện gõ các từ trong bài học Words. Nếu em gõ sai nhiều sẽ có thông báo như sau:

Hình 57. Hộp thoại thông báo lỗi gõ sai trong phần mềm luyện gõ.

Khi đó em hãy nháy vào nút lệnh OK hoặc nhấn phím Enter để gõ tiếp.

Bước 4 Nháy vào nút lệnh Close đề về màn hình chính.

NHIỆM VỤ 3

Luyện gõ 10 ngón các kí tự trên của hàng phím số trong mục Typing Practice. Đóng bài luyện tập và thoát khỏi phần mềm.

Hướng dẫn:

Bước 1: Chọn nút lệnh Typing Practice trên màn hình chính.

Bước 2 Trong mục Course, chọn bài học NumericKeys-Qwerty.

Hình 58. Màn hình hiển thị danh sách các bài học trong mục Course, với 'NumericKeys-Qwerty' được chọn.

Bước 3: Chọn các bài luyện tập nhỏ từ số 31 để luyện gõ các kí tự trên của hàng phím số. Khi đó, em có thể quan sát màn hình và thực hiện theo chỉ dẫn của phần mềm để gõ phím nhanh, chính xác.

Hình 59. Giao diện luyện gõ phím số, hiển thị các kí tự cần gõ, phím cần gõ màu xanh và ngón tay gõ có chấm đỏ.

Lưu ý.

  • Với các phím có hai kí tự, muốn có kí tự trên của phím như !, @, #,... em nhấn giữ phím Shift khi gõ.
  • Nếu cần gõ các kí tự trên do tay phải phụ trách thì ngón út tay trái sẽ nhấn giữ phím Shift và ngược lại.

Bước 4: Nháy chuột vào nút lệnh Close để về màn hình chính. Nháy chuột tiếp vào nút lệnh Exit để thoát khỏi phần mềm.

Luyện tập

1

Muốn gõ chữ hoa, em sử dụng phím nào sau đây?
A. Tab
B. Shift
C. Ctrl
D. Alt

2

Trên bàn phím có hai phím Shift bên trái và bên phải, các phím có hai kí tự nằm ở hai khu vực như Hình 60. Muốn gõ các kí tự trên ở khu vực 2, em sử dụng phím Shift nào?
A. Phím Shift bên trái.
B. Phím Shift bên phải.

Hình 60. Hình ảnh bàn phím máy tính, với hai phím Shift (trái và phải) và hai khu vực phím có kí tự trên được đánh số 1 và 2.

3

Mở chương trình Kiran's Typing Tutor, chọn nút lệnh Kids Typing và chọn bài học Colours để luyện gõ các từ chỉ màu sắc.

Vận dụng

Hãy mở phần mềm Kiran's Typing Tutor và chọn bài luyện tập gõ hàng phím số.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Tin học 4 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 52–58).