Bài 3. Quan tâm hàng xóm láng giềng

Yêu cầu cần đạt

Nêu được một số biểu hiện của việc quan tâm đến hàng xóm làng giếng.
Biết vì sao phải quan tâm đến hàng xóm láng giềng.
Quan tâm đến hàng xóm láng giềng bằng những lời nói, việc làm phù hợp.
Đồng tình với những lời nói, việc làm tốt; không đồng tình với những lời nói, việc làm không tốt đối với hàng xóm láng giềng.

Chủ đề 2

Mục tiêu

KHỞI ĐỘNG

Kể về một người hàng xóm mà em yêu quý theo gợi ý:
Tên người hàng xóm.
Vì sao em yêu quý người hàng xóm đó?

Khám phá

1 Tìm hiểu một số biểu hiện của việc quan tâm hàng xóm láng giềng

Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

1. A boy greeting an adult man, saying 'Cháu chào bác! Bác đi làm về ạ!'.

2. A girl giving vegetables to an adult woman, saying 'Đây là rau mẹ cháu trồng, mẹ cháu bảo mang biếu cô ạ!'.

3. A boy asking an adult man, 'Chân ông đỡ đau chưa ạ?'.

4. A boy greeting an adult man, 'Năm mới, cháu chúc bác mạnh khoẻ ạ!'.

Hãy nêu những việc làm thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng trong các bức tranh trên.

Em còn biết những việc làm nào khác thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng?

2. Tim hiểu vì sao phải quan tâm đến hàng xóm láng giềng

Đọc truyện và trả lời câu hỏi:

Hàng xóm của cô chồn

Chồn mẹ bị ốm, hai chú chồn con la khóc ầm ĩ. Sẻ nghe tiếng kêu la, lập tức bay đến nhà chồn. Rồi nó bay đến cửa sổ nhà voi, ríu rít gọi: "Chồn mẹ bị ốm, bác đến giúp cô ấy nhé!". Voi lập tức đến nhà chồn. Nhìn thấy hoa cỏ trong sân đã khô héo, voi liền dùng vòi hút nước ở ao, tưới nước cho cây.
Sẻ lại bay đến nhà sóc, ríu rít kêu: "Chồn mẹ bị ốm, bác đến giúp cô ấy nhé!". Sóc lập tức đến nhà chồn. Nhìn thấy trên mặt bàn toàn bát đĩa bẩn, sóc liền đem rửa rồi lau bàn sạch sẽ.
Sẻ lại bay đến nhà chuột túi, ríu rít kêu: "Chồn mẹ bị ốm rồi, cô đến giúp cô ấy nhé!". Chuột túi chạy ngay đến nhà chồn, thấy hai chú chồn con đang khóc, chuột túi liền cho chúng vào túi ngực của mình và dỗ: "Đừng khóc nữa, ta sẽ cho hai cháu đi chơi.". Chồn con nghe nói được đi chơi thì nín ngay. Chồn mẹ thấy vậy cảm động nói: "Có các bạn giúp, tôi thấy khoẻ hơn rất nhiều rồi".

(Theo Ngọc Linh, 365 chuyện kể trước giờ đi ngủ,
NXB Thế Giới, 2020, tr. 73)

Ham học hỏi

Mục tiêu

Nêu được một số biểu hiện của ham học hỏi. Nêu được lợi ích của ham học hỏi đối với lứa tuổi của mình. Thực hiện được việc làm thể hiện sự ham học hỏi.

KHỞI ĐỘNG

Nghe/hát bài "Vì sao lại thế?" (sáng tác: Lưu Hà An). Bài hát nhắn nhủ chúng ta điều gì?

Khám phá

1

Tìm hiểu biểu hiện của ham học hỏi Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

Image 1: A teacher teaching two students, text 'An luôn chú ý nghe giảng, có điều gì chưa hiểu, bạn mạnh dạn hỏi thầy cô, bố mẹ và bạn bè.'. Image 2: A boy reading a book, text 'Hùng rất ham đọc sách để mở rộng thêm sự hiểu biết cho bản thân.'

Image 3: Three students studying together, text 'Tuấn thích làm việc theo nhóm để học hỏi và hỗ trợ các bạn.'. Image 4: A girl looking at the stars with a telescope, text 'Ngọc thích tìm hiểu và đặt câu hỏi về mọi thứ xung quanh mình.'

?

Hãy nêu những biểu hiện của ham học hỏi qua các bức tranh trên. Em còn biết những biểu hiện nào khác của việc ham học hỏi?

2

Tìm hiểu lợi ích của ham học hỏi

Đọc truyện và trả lời câu hỏi:

Cậu học trò nghèo ham học hỏi

Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai, đặt tên là Nguyễn Hiền. Vì nhà nghèo nên cậu phải bỏ học giữa chừng. Ban ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào, cậu cũng đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ. Tối đến, cậu đợi bạn học thuộc bài mới mượn vở về học. Mỗi lần có kì thi ở trường, cậu làm bài vào lá chuối khô và nhờ bạn xin thầy chấm hộ. Thế rồi vua mở khoa thi. Cậu bé nghèo ngày nào đỗ Trạng nguyên. Ông Trạng khi ấy mới mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta. (Theo Trình Đường, Tiếng Việt 4, Tập 1, NXB Giáo dục, 2000, tr. 104)

?

Tinh thần ham học của cậu bé Nguyễn Hiền được thể hiện như thế nào? Qua câu chuyện trên, em thấy việc ham học hỏi có lợi ích gì?

Luyện tập

1

Em tán thành hoặc không tán thành với ý kiến của bạn nào? Vì sao?

Phải học hỏi từ người khác là thiếu tự tin vào bản thân. Ham học hỏi sẽ giúp chúng ta thêm hiểu biết và mau tiến bộ. Chịu khó quan sát sẽ giúp chúng ta học hỏi được nhiều điều bổ ích. Chỉ nên học hỏi ở những người lớn tuổi hơn mình.

2

Em đồng tình hoặc không đồng tình với thái độ hay hành vi của bạn nào trong các tranh dưới đây? Vì sao?

Image 1: A mother teaching her daughter to fold clothes, text 'Con quan sát và làm theo mẹ nhé!' and 'Con nhìn mẹ làm đã thấy khó rồi. Chắc con không làm được đâu ạ!'. Image 2: A boy looking sad, text 'Mình chưa hiểu bài này, nhưng nếu hỏi lại sẽ bị chê là kém cỏi.'

Image 3: A mother giving money to her son, text 'Tiền lì xì này con dùng để mua sách mẹ nhé!'. Image 4: A boy waving, text 'Mình rất vui khi được tham gia cuộc thi để giao lưu và học hỏi các bạn.'

3

Em sẽ khuyên bạn điều gì trong các tình huống sau?

Trong giờ học, Hiểu có điều thắc mắc muốn hỏi cô giáo nhưng đã hết giờ.

Chỉ rất thích học Toán nhưng không có tiền mua sách tham khảo để tìm hiểu thêm về các bài toán hay.

Vận dụng

1

Chia sẻ với các bạn những điều thú vị mà em đã học được từ một cuốn sách hay một chương trình truyền hình.

2

Kể về một tấm gương ham học hỏi mà em biết.

Muốn biết phải hỏi Muốn giỏi phải học. (Tục ngữ)

Nêu được một số biểu hiện của việc quan tâm đến hàng xóm làng giếng. Biết vì sao phải quan tâm đến hàng xóm láng giềng. Quan tâm đến hàng xóm láng giềng bằng những lời nói, việc làm phù hợp. Đồng tình với những lời nói, việc làm tốt; không đồng tình với những lời nói, việc làm không tốt đối với hàng xóm láng giềng.

1

Tìm hiểu một số biểu hiện của việc quan tâm hàng xóm láng giềng Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

Image 1: A boy greeting an adult man, text 'Cháu chào bác! Bác đi làm về ạ!'. Image 2: A girl giving vegetables to an adult woman, text 'Đây là rau mẹ cháu trồng, mẹ cháu bảo mang biểu cô ạ!'

Image 3: A boy asking an adult man 'Chân ông đỡ đau chưa ạ?'. Image 4: A boy greeting an adult man 'Năm mới, cháu chúc bác mạnh khoẻ ạ!'

?

Hãy nêu những việc làm thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng trong các bức tranh trên. Em còn biết những việc làm nào khác thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng?

2

Tìm hiểu vì sao phải quan tâm đến hàng xóm láng giềng

Chồn mẹ bị ốm, hai chú chồn con la khóc ầm ĩ. Sẻ nghe tiếng kêu la, lập tức bay đến nhà chồn. Rồi nó bay đến cửa sổ nhà voi, ríu rít gọi: "Chồn mẹ bị ốm, bác đến giúp cô ấy nhé!". Voi lập tức đến nhà chồn. Nhìn thấy hoa cỏ trong sân đã khô héo, voi liền dùng vòi hút nước ở ao, tưới nước cho cây. Sẻ lại bay đến nhà sóc, ríu rít kêu: "Chồn mẹ bị ốm, bác đến giúp cô ấy nhé!". Sóc lập tức đến nhà chồn. Nhìn thấy trên mặt bàn toàn bát đĩa bẩn, sóc liền đem rửa rồi lau bàn sạch sẽ. Sẻ lại bay đến nhà chuột túi, ríu rít kêu: "Chồn mẹ bị ốm rồi, cô đến giúp cô ấy nhé!". Chuột túi chạy ngay đến nhà chồn, thấy hai chú chồn con đang khóc, chuột túi liền cho chúng vào túi ngực của mình và dỗ: "Đừng khóc nữa, ta sẽ cho hai cháu đi chơi. Chồn con nghe nói được đi chơi thì nín ngay. Chồn mẹ thấy vậy cảm động nói: "Có các bạn giúp, tôi thấy khoẻ hơn rất nhiều rồi". (Theo Ngọc Linh, 365 chuyện kể trước giờ đi ngủ, NXB Thế Giới, 2020, tr. 73)

?

Biết tin chồn mẹ bị ốm, những người hàng xóm đã làm gì? Khi được hàng xóm giúp đỡ, chồn mẹ cảm thấy thế nào?

Kể chuyện theo tranh và trả lời câu hỏi:

Giúp đỡ hàng xóm

Image 1: Two boys see an old woman, text 'Bà Lan xóm mình kìa!'. Image 2: Two boys offering help to an old woman, text 'Chúng mình xách đồ giúp bà đi.'. Image 3: Two boys helping an old woman carry bags, text 'Bà để chúng cháu xách giúp ạ!'. Image 4: Old woman giving gifts to the boys, text 'Các cháu ngoan quá, bà cảm ơn các cháu!'

?

Các bạn đã làm gì giúp bà hàng xóm? Việc làm đó có ý nghĩa gì? Theo em, vì sao phải quan tâm hàng xóm láng giềng?

1

Em đồng tình hoặc không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

1 Trẻ em cũng cần quan tâm, giúp đỡ hàng xóm láng giềng bằng những việc làm phù hợp với khả năng. 2 Chỉ quan tâm, giúp đỡ những người hàng xóm đã từng giúp đỡ mình. 3 Không làm ảnh hưởng đến hàng xóm, còn những việc khác không cần quan tâm.

2

Bày tỏ ý kiến

Image 1: A girl offering a measuring tape to an adult woman, text 'Đây là thước dây của nhà cháu, cô cứ dùng ạ!'. Image 2: A boy giving school supplies to another boy, text 'Tớ tặng bạn đồ dùng học tập.'

Image 3: A boy comforting an adult man, text 'Bác đừng buồn nữa nhé!'. Image 4: A girl helping a boy who fell, no text. Image 5: A boy placing a trash can near a neighbor's gate, text 'Thùng rác xa quá, mình để ở gần cổng nhà bác Mai hàng xóm vậy.'. Image 6: A boy giving food to an old woman, text 'Bà đỡ mệt chưa ạ?'

3

Xử lí tình huống

Em thấy các bạn cười đùa ầm ĩ trước sân nhà bác hàng xóm trong khi bác đang bị ốm.

Bác hàng xóm nhờ em trông em bé, trong khi các bạn đang rủ em sang nhà xem phim.

Các bạn rủ em bấm chuông nhà cô hàng xóm để trêu đùa.

Lan và Mai không muốn chơi với bạn Thuỷ ở cùng xóm khiến cho bạn rất buồn.

1

Chia sẻ về những việc em đã và sẽ làm đề thể hiện sự quan tâm hàng xóm láng giềng.

2

Em thực hiện việc quan tâm, giúp đỡ hàng xóm láng giềng bằng những việc làm phù hợp với khả năng

Láng giềng hàng xóm thân quen Nhớ câu tắt lửa tối đèn có nhau.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Đạo đức 3 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 16–25).