Thuật ngữ: carbohydrate · glucose · fructose · saccharose · maltose · tinh bột · cellulose · monosaccharide · disaccharide · polysaccharide · hydroxy · kiềm · iodine · Schweizer · ethanol

Hệ thống hoá kiến thức

Cấu tạo của các carbohydrate

Chất | Công thức
phân tử | Công thức cấu tạo
Glucose | CX6HX12OX6 | α-glucose, β-glucose
Fructose | CX6HX12OX6 | α-fructose, β-fructose
Saccharose | CX12HX22OX11 | Liên kết α-1,2-glycoside
Maltose | CX12HX22OX11 | Liên kết α-1,4-glycoside, Dạng mở vòng của maltose, Dạng mạch vòng của maltose
Tinh bột
(amylose và
amylopectin) | (CX6HX10OX5)n | amylose: Liên kết α-1,4-glycoside
amylopectin: Liên kết α-1,6-glycoside, Liên kết α-1,4-glycoside
Cellulose | (CX6HX10OX5)n | Liên kết β-1,4-glycoside

Tính chất hoá học cơ bản của các carbohydrate

| Cu(OH)X2 /NaOH | BrX2/HX2O | AgNOX3/NHX3 | Thuỷ phân
Glucose | Tạo dung dịch xanh lam | Mất màu nước bromine | Tạo kết tủa bạc | Không
Fructose | Tạo dung dịch xanh lam | Không | Tạo kết tủa bạc | Không
Saccharose | Tạo dung dịch xanh lam | Không | Không | Tạo glucose và fructose
Tinh bột | Không | Không | Không | Tạo glucose
Cellulose | Không | Không | Không | Tạo glucose

Glucose còn có phản ứng của nhóm −OH hemiacetal (khi glucose ở dạng mạch vòng), phản ứng lên men; tinh bột có phản ứng màu với dung dịch iodine; cellulose có phản ứng với nitric acid và tan trong nước Schweizer.

Luyện tập

Câu 1.

Cho các chất sau: glucose, fructose, saccharose, maltose, tinh bột và cellulose.
Mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?
a) Trong các chất trên, có hai monosaccharide, hai disaccharide và hai polysaccharide.
b) Cấu tạo phân tử các chất trên đều có nhiều nhóm hydroxy.
c) Glucose và fructose có thể chuyển hoá qua lại với nhau trong môi trường kiềm.

Câu 2.

Giải thích các hiện tượng sau:
a) Khi ăn cơm, nếu nhai kĩ sẽ thấy vị ngọt.
b) Nước ép chuối chín cho phản ứng tráng bạc.
c) Nhỏ dung dịch iodine lên miếng chuối xanh xuất hiện màu xanh tím.

Câu 3.

Cồn sinh học được dùng làm nhiên liệu sạch, được sản xuất thông qua quá trình lên men các chất hữu cơ như tỉnh bột, cellulose. Tính khối lượng ethanol thu được từ một tấn mùn cưa chứa 45% cellulose về khối lượng, biết hiệu suất cả quá trình đạt 70%.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Hóa học 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 33–34).