Yêu cầu cần đạt

  • Nêu được vai trò của sáng chế trong đời sống và sự phát triển của công nghệ.
  • Tóm tắt được thông tin về một số nhà sáng chế nổi bật trong lịch sử loài người.
  • Nêu được lịch sử sáng chế ra sản phẩm công nghệ tiêu biểu.
  • Nêu được một số đức tính cần có để trở thành nhà sáng chế.

Học xong bài này, em sẽ:

Nêu được vai trò của sáng chế trong đời sống và sự phát triển của công nghệ.Tóm tắt được thông tin về một số nhà sáng chế nổi bật trong lịch sử loài người.Nêu được lịch sử sáng chế ra sản phẩm công nghệ tiêu biểu.Nêu được một số đức tính cần có để trở thành nhà sáng chế.

Bạn có biết bóng đèn điện là sáng chế của ai không? Bóng đèn điện là một sáng chế nổi tiếng của Tô-mát Ê-đi-xơn bạn ạ.

Vai trò của sáng chế

Trong đời sống

Quan sát Hình 1 và cho biết các sáng chế dưới đây có vai trò như thế nào trong đời sống.

Hình 1. Four images of inventions: a) Cách treo cuộn giấy vệ sinh với đầu cuộn giấy ở phía trên; b) Bóng đèn điện; c) Giấy viết; d) Guồng nước. Title: Một số sáng chế trong đời sống.

Tìm hiểu và chia sẻ với bạn về vai trò của một sáng chế đối với đời sống con người mà em biết.

Trong sự phát triển công nghệ

Quan sát Hình 2 và cho biết sáng chế đã làm công nghệ thay đổi và phát triển như thế nào.

Hình 2. Flowchart: Vẽ bằng than củi -> Sáng chế góp phần tạo ra sản phẩm mới -> Vẽ bằng bút chì.

Em hãy trao đổi với bạn về những sáng chế làm thay đổi và phát triển công nghệ mà em tìm hiểu được.

Sáng chế góp phần tạo ra sản phẩm mới, cải tiến sản phẩm, thúc đẩy sự phát triển của công nghệ, giúp đời sống con người tiện nghi và văn minh hơn.

Một số nhà sáng chế tiêu biểu trong lịch sử

Quan sát Hình 3, ghép tên nhà sáng chế và sáng chế của họ cho phù hợp.

Hình 3. Images of four inventors: a) Giêm Oát (1736-1819); b) Các Ben (1844-1929); c) A-lếch-xan-đơ Gra-ham Beo (1847-1922); d) Tô-mát Ê-đi-xơn (1847-1931). Images of four inventions: 1) Bóng đèn sợi đốt được cấp bằng sáng chế năm 1879; 2) Động cơ hơi nước được cấp bằng sáng chế năm 1784; 3) Điện thoại được cấp bằng sáng chế năm 1876; 4) Ô tô được cấp bằng sáng chế năm 1886.

Cùng tìm hiểu thông tin về các nhà sáng chế và lịch sử các sáng chế tiêu biểu của họ.

1. Giêm Oát (James Watt)

Giêm Oát sinh năm 1736, mất năm 1819, là một nhà sáng chế, một kĩ sư người Xcốt-len (Scotland).Năm 1763, ông bắt đầu thí nghiệm với mô hình động cơ hơi nước dạng sơ khai.Năm 1765, ý tưởng về động cơ hơi nước ra đời. Động cơ này tiết kiệm được nhiên liệu so với động cơ dạng sơ khai, giúp cho hiệu suất làm việc của động cơ tăng lên.Năm 1784, Giêm Oát được cấp bằng sáng chế cho động cơ hơi nước của mình.Động cơ hơi nước do ông sáng chế được sử dụng rộng rãi, mở ra thời đại máy hơi nước và tạo ra một cuộc cách mạng công nghiệp của thế kỉ XIX.

2. Tô-mát Ê-đi-xơn (Thomas Edison)

Tô-mát Ê-đi-xơn sinh năm 1847, mất năm 1931, là nhà phát minh, nhà sáng chế nổi tiếng người Mỹ.Tháng 3 năm 1878, ông bắt đầu nghiên cứu về bóng đèn sợi đốt.Sau rất nhiều lần thất bại, ông đã chế tạo thành công chiếc bóng đèn sợi đốt và nhận được bằng sáng chế vào năm 1879.Bóng đèn điện ra đời giúp con người có thể làm việc và sinh hoạt thuận tiện hơn vào buổi tối, thắp sáng đường phố và nhà máy.

3. A-lếch-xan-đơ Gra-ham Beo (Alexander Graham Bell)

A-lếch-xan-đơ Gra-ham Beo sinh năm 1847, mất năm 1922, là một nhà sáng chế người Xcốt-len.Năm 1874, ông đã chế tạo được một chiếc máy có thể truyền vài tin điện bảo qua một đường dây.Năm 1875, ông nghiên cứu và cải tiến chiếc máy này để truyền tiếng nói của con người qua đường dây. Đây chính là nghiên cứu khởi đầu về điện thoại.Năm 1876, ông được cấp bằng sáng chế cho chiếc điện thoại của mình.Chiếc điện thoại ra đời giúp thay đổi phương thức liên lạc của con người, giúp con người có thể dễ dàng liên lạc với nhau từ những khoảng cách xa.

4. Các Ben (Karl Benz)

Các Ben sinh năm 1844, mất năm 1929, là một kĩ sư cơ khi người Đức.Những năm 1870, Các Ben đã thiết kế được động cơ chạy bằng xăng. Đây là bộ phận quan trọng cho chiếc ô tô của ông sau này.Đầu năm 1886, chiếc ô tô của Các Ben đã hoàn thiện và được cấp bằng sáng chế.Chiếc ô tô này đã mở đầu cho thời kì chế tạo các mẫu ô tô mới, giúp cho phương thức di chuyển của con người ngày càng trở nên thuận tiện hơn.

Lựa chọn sáng chế trong các thông tin trên để điền vào ô trống tương ứng với thời gian cấp bằng sáng chế theo mẫu dưới đây.

Timeline with years 1784, 1876, 1879, 1886 and blank spaces for inventions.

Kể tóm tắt những điều em biết về người đã sáng chế ra các sáng chế đó.

Tìm hiểu và lập sơ đồ tư duy để mô tả những hiểu biết của em về một trong những sáng chế mà em biết theo gợi ý dưới đây.

Trong lịch sử, có một số nhà sáng chế tiêu biểu góp phần thay đổi xã hội loài người với các sáng chế của họ. Có thể kể đến như: Giêm Oát với động cơ hơi nước (1784), A-lếch-xan-đơ Gra-ham Beo với điện thoại (1876), Tô-mát Ê-đi-xơn với bóng đèn sợi đốt (1879), Các Ben với ô tô (1886)....

Xem bản PDF nguyên trang sách: Công nghệ 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 11–14).