Bài 1. Yếu tố tạo hình trong thực hành, sáng…

Yêu cầu cần đạt

Nhận biết được một số yếu tố và nguyên lí tạo hình ở sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật.
Biết sử dụng yếu tố tạo hình làm trọng tâm ở sản phẩm mĩ thuật.
Vận dụng được một số nguyên lí tạo hình như: cân bằng, tương phản, lặp lại,... ở mức độ đơn giản trong thực hành, sáng tạo đồ thủ công bằng vật liệu sưu tầm, tái sử dụng,...

Tìm hiểu một số yếu tố và nguyên lí tạo hình ở các tác phẩm mĩ thuật.

Gợi ý:

Nhận biết những yếu tố tạo hình trong bức tranh ở bên.

Nguyên lí tạo hình nào xuất hiện trong bức tranh?

Hãy nhận biết yếu tố, nguyên lí tạo hình trên một tác phẩm mĩ thuật em yêu thích.

Tranh khắc gỗ của Tô Ngọc Vân, Hồ Chủ tịch làm việc ở Bắc Bộ Phủ, 1946. (1) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

EM CÓ BIẾT

Các yếu tố tạo hình chính trong mĩ thuật được biết đến là: chấm, nét, hình, khối, màu sắc, đậm nhạt, chất cảm, không gian. Những yếu tố tạo hình này được sắp xếp tạo nên các dạng bố cục theo một số nguyên lí tạo hình như: cân bằng, tương phản, lặp lại, nhịp điệu, nhấn mạnh, chuyển động, tỉ lệ, hài hoà. Những kiến thức này được giới thiệu giúp các em biết, hiểu, yêu thích và vận dụng trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật của mình.

1. Tranh sơn dầu của Pôn Xê-dan (Paul Cézanne), Rèm, bình và bát trái cây (Rideau, Cruchon et Compotier), 1893-1894. (1) Nguồn: Bảo tàng Nghệ thuật Whitney, Hoa Kỳ

2. Tranh sơn mài của Kim Đồng, Nhà trẻ, 1983. (2) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

Gợi ý các bước sử dụng yếu tố tạo hình làm trọng tâm ở sản phẩm mĩ thuật 3D thể hiện chủ đề Doanh trại quân đội.

Bước 1. Phác thảo bố cục thể hiện ý tưởng cho doanh trại quân đội.

Bước 2. Thể hiện rõ nhân vật ở vị trí trọng tâm của sản phẩm.

Bước 3. Tạo hình mái và thân nhà theo bản vẽ từ bìa các-tông.

Bước 4. Liên kết các bộ phận của ngôi nhà và vẽ cửa.

Bước 5. Tạo không gian, cảnh quan cho sản phẩm.

Bước 6. Tạo hình nhân vật quân đội.

Bước 7. Sắp xếp nhân vật vào bối cảnh theo bản vẽ xây dựng bố cục.

Bước 8. Sắp xếp các hình trang trí khác và hoàn thiện sản phẩm mô hình doanh trại quân đội.

Để thực hiện một sản phẩm mĩ thuật về chủ đề, cần lưu ý một số nội dung sau:

Lựa chọn hình ảnh thể hiện.

Lên ý tưởng và sắp xếp nhân vật, tạo không gian,...

Lựa chọn vật liệu và kĩ thuật phù hợp với năng lực thực hiện của bản thân.

Khi thực hiện cần chú ý, cẩn thận với dụng cụ sắc, nhọn để tránh tai nạn.

Khi thực hiện xong cần cất, dọn đồ dùng, vật liệu để sử dụng ở những lần tiếp theo.

Trưng bày sản phẩm đã thực hiện và trao đổi theo một số nội dung gợi ý sau:

Yếu tố tạo hình nào được sử dụng chủ đạo trong sản phẩm mĩ thuật của bạn?

Nguyên lí tạo hình nào xuất hiện trong sản phẩm mĩ thuật của bạn?

Bạn thích sản phẩm mĩ thuật nào nhất? Vì sao?

Sử dụng yếu tố tạo hình trang trí một đồ vật em yêu thích.

Phần tham khảo

Gợi ý các bước sử dụng yếu tố tạo hình trang trí áo phông cũ bằng hình thức in

Lưu ý: màu sử dụng để in trên áo thường là màu a-cờ-ry-líc (acrylic) để tránh bị phai.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Mĩ thuật 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 5–10).