Yêu cầu cần đạt

  • Biết xác định tiết điệu trên nhịp 86 và 44.
  • Biết cách đặt hợp âm cho bản nhạc.
  • Biết sử dụng đàn guitar đề đệm hát.

Thuật ngữ: Đô trưởng (C) · Mi trưởng (E) · Pha trưởng (F) · Rê thứ (Dm) · Mi thứ (Em) · La thứ (Am) · La thứ (Am) · Rê thứ (Dm) · Mi thứ (Em) · Pha trưởng (F) · Đô trưởng (C) · Son trưởng (G) · Mi trưởng (E) · La bảy $(A^{7})$ · Si bảy $(B^{7})$ · Rê bảy $(D^{7})$

Dựa trên những kiến thức đã được học, áp dụng chơi các chồng âm sau:

Vừa phải

Chồng âm cho guitar, tempo Vừa phải. Kí hiệu ngón p, a, m, i.

Xem và nghe một video dùng tiết điệu Slow đệm hát, chỉ ra sự khác nhau về cách bấm và gảy so với các tiết điệu đã được học.

1. Tiết điệu Slow trên nhịp ${}_{8}^{6}$ và ${}_{4}^{4}$

Điệu Slow thường được sử dụng để đệm cho các ca khúc có tính chất nhẹ nhàng, chậm rãi, được viết ở nhịp 86 và 44 .

Đối với đàn guitar, điệu Slow có nhiều cách thể hiện khác nhau. Âm hình đặc trưng nhất là các âm hình rải hợp âm ở loại nhịp 86 và 44 .

Âm hình cơ bản của tiết điệu Slow trên nhịp 86 .

Âm hình cơ bản của tiết điệu Slow trên nhịp 44 .

2. Thực hành

a) Nhịp ${}_{8}^{6}$ . bài hát Màu hoa đỏ

Cách bấm một số hợp âm

Để đệm cho bài hát Màu hoa đỏ giọng La thứ, có thể chọn sáu hợp âm: Đô trưởng (C); Mi trưởng (E); Pha trưởng (F); Rê thứ (Dm); Mi thứ (Em); La thứ (Am).

Sáu hợp âm guitar: Đô trưởng (C), Mi trưởng (E), Pha trưởng (F), Rê thứ (Dm), Mi thứ (Em), La thứ (Am).

b) Cách gảy tay phải

Hợp âm F, E và Em

  • Ngón p gảy dây 6 (phách 1).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 2).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 3).
  • Ngón a gảy dây 1 (phách 4).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 5).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 6).

Hợp âm Dm

  • Ngón p gảy dây 4 (phách 1).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 2).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 3).
  • Ngón a gảy dây 1 (phách 4).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 5).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 6).

Hợp âm C và Am

  • Ngón p gảy dây 5 (phách 1).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 2).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 3).
  • Ngón a gảy dây 1 (phách 4).
  • Ngón m gảy dây 2 (phách 5).
  • Ngón i gảy dây 3 (phách 6).

c) Thực hành đệm tiết điệu Slow trên nhịp ${}_{8}^{6}$

d) Đệm bài hát

Màu hoa đỏ

Nhạc và lời: Thuận Yến

Hơi chậm

Giai điệu và hợp âm bài Màu hoa đỏ, phần 1. Lời: Có người lính mùa thu ấy, ra đi từ mái tranh nghèo. Có người lính mùa xuân ấy, ra đi từ đó không về. Dòng tên anh khắc vào đá núi. Mây ngàn hoá bóng cây che. Chiều biên cương trắng trời sương núi. Mẹ già mỏi mắt nhìn theo. Việt Nam ơi! Việt Nam! Núi cao như tình mẹ bốn mùa tóc bạc nỗi thương con. Việt Nam ơi! Việt Nam! Ngọn núi nơi anh ngã xuống. Rực cháy lên, (Rực cháy) lên, màu hoa màu hoa... đỏ phía rừng xa. Rực cháy ...đỏ trước hoàng hôn.

b) Nhịp ${}_{4}^{4}$ bài hát Người thầy

Cách bấm hợp âm trên bản nhạc

Để đệm cho bài hát Người thầy giọng La thứ, có thể chọn các hợp âm: La thứ (Am), Rê thứ (Dm), Mi thứ (Em), Pha trưởng (F), Đô trưởng (C), Son trưởng (G), Mi trưởng (E), La bảy (A7) Si bảy (B7) Rê bảy (D7) .

Chín hợp âm guitar: La thứ (Am), Rê thứ (Dm), Mi thứ (Em), Pha trưởng (F), Đô trưởng (C), Son trưởng (G), Mi trưởng (E), La bảy (A7), Si bảy (B7), Rê bảy (D7).

Cách gảy tay phải

Hợp âm Am và C; A7; B7

  • Ngón p gảy dây 5 (phách 1)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 1)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 2)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 2)
  • Ngón p gảy dây 5 (phách 3)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 3)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 4)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 4)

Hợp âm Dm và D7

  • Ngón p gảy dây 4 (phách 1)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 1)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 2)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 2)
  • Ngón p gảy dây 4 (phách 3)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 3)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 4)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 4)

Hợp âm F và G; E; Em

  • Ngón p gảy dây 6 (phách 1)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 1)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 2)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 2)
  • Ngón p gảy dây 6 (phách 3)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 3)
  • Ngón m+a gảy dây 2+1 (phách 4)
  • Ngón i gảy dây 3 (nửa sau phách 4)

Thực hành đệm tiết điệu Slow trên nhịp 44

Thực hành đệm tiết điệu Slow trên nhịp 4/4. Kí hiệu ngón p, i, m, a.

Đệm bài hát

Người thầy

Nhạc và lời: Nguyễn Nhất Huy

Chậm vừa

b) Nhịp 4/4 bài hát Người thầy

Cách bấm hợp âm trên bản nhạc

Cách gảy tay phải

Thực hành đệm tiết điệu Slow trên nhịp 4/4

Đệm bài hát

Người thầy
Nhạc và lời: Nguyễn Nhất Huy
Chậm vừa
Am
Am
Người thầy
vẫn lặng lẽ
đi
về sớm trưa.
Từng
(Người) thầy
vẫn lặng lẽ
đi
về dưới mưa.
Dòng
G
C
A7
ngày
giọt mồ hôi
rơi
nhoè trang
giấy.
Để em
đời
từng ngày qua
êm
đềm trôi mãi.
Chiều trên
Dm
Am
D7
đến bên bờ ước mơ,
rồi
năm tháng sông dài gió mưa.
cành hoa
phố bao người đón đưa,
dòng
sông...

1.
F
B7
E
2.
Am
D7
trắng vẫn lung linh trong vườn xưa.
Người... ...vắng bây giờ gió mưa, còn ai
Dm
E
E
Am
F
nhớ, ai quên con đò xưa?
Dù năm tháng vô tình trôi mãi mãi,
CÓ
(Dù năm) tháng vô tình trôi mãi mãi,
tóc
E
Am
Am
E
hay bao mùa lá
rơi.
Thầy đã đến như muôn ngàn tia nắng, sáng
xanh bây giờ đã phai.
Thầy vẫn đứng bên sân trường năm ấy,
dõi
G
C
Dm
E
soi bước em trong cuộc đời.
Vẫn nhớ những khi
trời mưa rơi,
theo bước em trong cuộc đời.
Dẫu đếm hết sao
trời đêm nay,
3.
Am
D7
Dm
C
B7
vẫn chiếc áo xưa sờn đôi vai,
thầy vẫn đi
buồn vui
lặng lẽ.
4. Am
D7
E
Dù năm ...dẫu đếm hết lá
mua thu rơi,
nhưng ngàn
F
Em
Am
năm
làm sao em đếm hết công ơn
người thầy.

Hướng dẫn thực hiện:

  • Tập kĩ từng câu nhạc với tốc độ chậm, đảm bảo khi chuyển các hợp âm đệm không bị rời tiếng.
  • Tập chuyển hợp âm từ La thứ (Am) sang Pha trưởng (F). Cần giữ lại những nốt chung.
Musical notation for a short phrase in 'Người thầy' with chords Am, F, E, Am, and lyrics 'Dù năm tháng vô tình trôi mãi mãi, có hay bao mùa lá rơi. Dù năm tháng vô tình trôi mãi mãi, tóc xanh bây giờ đã phai.'
  • Đệm đúng tốc độ và đều. Nhấn vào đầu nhịp để hỗ trợ phần hát tốt hơn.

1

Khi đệm tiết điệu Slow trên nhịp 6/8 và 4/4 cần nhấn vào phách nào? Vì sao?

2

Kể tên một số bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Slow.

3

Luyện tập đệm tiết điệu Slow trên nhịp 4/4 bài Người thầy.

Chép đoạn nhạc sau vào vở, tự đặt hợp âm và đệm tiết điệu Slow.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 11 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 77–83).