Yêu cầu cần đạt

  • Nêu được các loại kế hoạch cá nhân.
  • Biết vì sao phải lập kế hoạch cá nhân.
  • Biết cách lập kế hoạch cá nhân và lập được kế hoạch cả nhân để thực hiện các công việc của bản thân trong học tập và cuộc sống.

Mục tiêu

Khởi động

Hãy chia sẻ về dự định của em trong học tập hoặc cuộc sống.

Khám phá

1

Tìm hiểu các loại kế hoạch cá nhân Đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi:

a

Buổi sáng, Nam qua rù Tuấn đi học. Vừa thấy Nam, Tuấn hào hứng: “Tối nay, sang nhà tớ xem bóng đá nhé!... Nhưng mà mai lớp cậu có bài kiểm tra định kì nhỉ ". Nam đáp: "Không sao! Tối nay tó sẽ sang nhà cậu". Thì ra, Nam đã tính toán hết rồi. Nam sẽ tranh thủ ôn bài sau giờ tan học và không chơi đá cầu với các bạn trong xóm như mọi ngày.

Two boys in school uniform walking to school, talking.
b

Quang mong muốn sẽ đạt giải cao trong cuộc thi cờ vua cấp trường. Để đạt được mục tiêu, Quang lên kế hoạch luyện tập chơi cờ vua trong vòng một tháng. Bạn sẽ dành một tiếng mỗi tối chơi cờ cùng bố và tham gia Câu lạc bộ cờ vua ở nhà văn hoá thôn vào cuối tuần.

c

Hà rất ngưỡng mộ chị gái vì mới học lớp 8 mà chị đã giao tiếp bằng tiếng Anh với người nước ngoài thành thạo. Bạn đặt mục tiêu khi lên lớp 8 sẽ giỏi tiếng Anh giống chị. Hà lên kế hoạch mỗi buổi tối sẽ dành 30 phút để trò chuyện với chị bằng tiếng Anh. Hà còn xin mẹ mua sách, truyện tiếng Anh để luyện đọc thêm.

Two girls looking at a 'KẾ HOẠCH' (plan) board.

Em hãy mô tả kế hoạch cá nhân của các bạn trong các trường hợp trên bằng cách hoàn thiện bảng theo gợi ý dưới đây:

Theo em, dựa vào thời gian thực hiện, sẽ có những loại kế hoạch cá nhân nào? Hãy kể thêm các loại kế hoạch cá nhân khác mà em biết.

2

Tìm hiểu vì sao phải lập kế hoạch cá nhân

a)

Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi:

Một ngày làm việc của Bác

Là người bảo vệ Bác, tôi thấy Bác có thói quen làm việc có kế hoạch và rất đúng giờ. Bác chủ động đặt ra thời gian làm việc và thực hành nghiêm túc không thay đổi giờ giấc sinh hoạt, kể cả mùa đông. Hằng ngày, Bác dậy từ 5 giờ, 5 giờ 15 tập thể dục, 6 giờ ăn sáng, sau đó Bác bắt đầu làm việc. Vì vậy, người phục vụ Bác cũng rất dễ dàng. [...]

Bác làm việc suốt ngày, ngày thường cũng như Chủ nhật. Sau mỗi bữa ăn, Người nghỉ một lát rồi làm việc ngay. Những việc mà Bác đã định trong kế hoạch đều giải quyết hết. (Theo Chuyện kể của những người giúp việc Bác Hồ, NXB Thông tấn, Hà Nội, 2003)

Em có nhận xét gì về thói quen làm việc của Bác?

Em học tập được điều gì từ Bác?

b)

Đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Trong học tập và sinh hoạt hằng ngày, Hiên thường không làm việc theo kế hoạch định trước mà để mọi việc đến đâu thì giải quyết đến đó. Hiên cảm thấy khả tự do và thoải mái khi làm theo cách này. Tuy nhiên, vào những lúc có nhiều việc ở lớp và ở nhà, Hiên hay bỏ quên, bỏ sót công việc hoặc không đủ thời gian để hoàn thành những việc cần làm. Vấn đề này cứ lặp đi lặp lại khiến bạn không ít lần gặp rắc rối và bị bố mẹ, thầy cô chê trách.

A mother asking her daughter 'Sao con vẫn chưa làm xong việc mẹ giao?'. The daughter replies 'Con xin lỗi mẹ! Con quên ạ!'.

Em có nhận xét gì về thói quen của Hiên? Thói quen đó đã khiến Hiên gặp phải vấn đề gì?

Theo em, vi sao phải lập kế hoạch cá nhân?

3

Tìm hiểu cách lập kế hoạch cá nhân Đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

a

Nam đặt ra mục tiêu được chọn vào đội bóng rổ của trường để tham gia giải đấu cấp huyện.

A boy looking at a 'MỤC TIÊU' (goals) chart.
b

Nam tính toán, từ giờ đến đợt thi tuyển vào đội bóng rồ của trường còn ba tháng để thực hiện mục tiêu.

c

Nam thấy mình có lợi thế về chiều cao, nhưng thể lực và sức bền chỉ ở mức trung bình.

d

Để đạt được mục tiêu, ngoài việc lên lịch tập luyện bóng rổ hằng ngày, Nam còn lên kế hoạch tập chạy bộ vào ba buổi sáng trong tuần để khắc phục điểm yếu về sức bền và thể lực.

Bạn Nam đã đặt ra mục tiêu gi và lên kế hoạch như thế nào để đạt được mục tiêu đó?

Theo em, cần thực hiện những bước nào để lập kế hoạch cá nhân?

Luyện tập

1

Em tán thành hay không tán thành với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

a

Kế hoạch cá nhân chỉ thực sự cần thiết đối với người đã đi làm.

b

Lập kế hoạch đảm bảo tính cân đối về thời gian cho các hoạt động: học tập, giải trí, làm việc nhà....

c

Không nên lập kế hoạch dài hạn vì khó có thể thực hiện được.

d

Đã lập kế hoạch rồi thì không được phép điều chỉnh.

e

Để đạt được mục tiêu, cần kiên trì thực hiện kế hoạch.

2

Lựa chọn các việc cần làm và sắp xếp theo thứ tự các bước lập kế hoạch cá nhân

a

Đặt ra nhiều mục tiêu cùng một lúc.

b

Đưa ra biện pháp khắc phục điểm yếu của bản thân.

c

Xác định thời gian hoàn thành.

d

Chia mục tiêu lớn thành các mục tiêu nhỏ hơn.

e

Đưa ra kế hoạch hành động cụ thể.

g

Xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản thân.

h

Xác định mục tiêu cụ thể.

i

Bắt chước kế hoạch của người khác.

3

Em có nhận xét gì về cách lập và thực hiện kế hoạch cá nhân của các bạn trong những trường hợp dưới đây?

a

Hiếu thường lên kế hoạch thực hiện nhiều mục tiêu cùng một lúc. Nhưng vì có quá nhiều việc phải làm nên bạn không thực hiện được hết các công việc đã đặt ra trong kế hoạch.

b

Khi lập kế hoạch cá nhân, Quỳnh không chỉ chú ý đến mục tiêu và kết quả mà còn tập trung vào quá trình thực hiện. Bạn thường xác định các công việc và mốc thời gian hoàn thành phù hợp với khả năng của bản thân và điều kiện thực tế.

c

Mạnh luôn kiên trì thực hiện các nội dung công việc đã đặt ra trong kế hoạch cá nhân. Nếu vì lí do nào đó mà không thực hiện được một việc, bạn sẽ đưa ra phương án điều chỉnh kế hoạch phù hợp để vẫn đạt được mục tiêu đề ra.

d

Hà lập thời gian biểu chi tiết cho các ngày trong tuần, trừ ngày thứ Bảy, Chủ nhật vì bạn cho rằng cuối tuần thì có thể thoải mái làm việc theo ý thích.

4

Nhận xét kế hoạch cá nhân

A personal plan chart titled 'BẢNG KẾ HOẠCH CÁ NHÂN'. Name: NGUYỄN PHƯƠNG ANH. 'Mục tiêu cá nhân': 'Xây dựng thói quen rèn luyện sức khỏe trong áp hè'. 'Việc cần làm': '- Tập thể dục 30 phút vào buổi sáng - Chơi cầu lông với các bạn trong xóm vào buổi chiều.'. 'Ghi chú': 'Tạm nghỉ chơi cầu lông nếu trời mưa hoặc có việc bán'.

Em có nhận xét gì về bảng kế hoạch cá nhân của bạn Phương Anh?

Nếu là Phương Anh, em sẽ điều chỉnh bảng kế hoạch đó như thế nào? Vì sao?

5

Xử lí tình huống

a

Loan viết chữ đẹp nhưng tốc độ viết chậm so với các bạn. Bạn dự định từ giờ đến cuối năm lớp 5, sẽ luyện viết nhanh hơn nhưng chưa biết phải làm thế nào. Nếu là Loan, em sẽ lập kế hoạch rèn luyện như thế nào?

b

Mình bị thừa cân so với các bạn cùng độ tuổi do ít ăn rau và đặc biệt thích đồ ăn nhanh. Bác sĩ khuyên Minh nên lập kế hoạch thay đổi cách ăn uống, sinh hoạt hằng ngày. Minh không biết phải bắt đầu từ đâu. Nếu là Minh, em sẽ lập kế hoạch thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt như thế nào?

c

Bà ngoại bị ốm nên mẹ dự định về quê một thời gian để chăm bà. Mẹ dặn Ngọc giúp bố việc nhà và chăm sóc em. Ngọc lo lắng sắp tới sẽ không thể làm được hết các việc như lời mẹ dặn. Nếu là Ngọc, em sẽ làm gì? Vì sao?

Vận dụng

1

Em hãy xác định một mục tiêu mà em mong muốn đạt được trong thời gian tới và thực hiện các bước lập kế hoạch để hướng tới mục tiêu đó.

Four interconnected boxes: 'Mục tiêu', 'Thời hạn hoàn thành', 'Điểm mạnh, điểm yếu', 'Kế hoạch hành động'.

2

Em hãy sưu tầm một tấm gương hoặc một số câu châm ngôn về sống và làm việc có kế hoạch, từ đó rút ra bài học cho bản thân.

Kế hoạch lập sẵn rõ ràng Quyết tâm thực hiện em càng thành công.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Đạo đức 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 40–46).